سوگواری

سخاوت و ایثار گری و خبر از شهادت امام حسین(ع)

روزي مرد نيازمندي درب خانه امام علي(ع) را كوبيد و تقاضاي غذا نمود. حضرت علي(ع) در قالب اشعاري زيبا فاطمه را به اطعام آن نيازمند فراخواند و فاطمه در پاسخ فرمود:

أَمْرُكَ سَمْعٌ يابْن عَمُّ وَ طاعَهُ                مابي مِنْ‌ لَؤمٍ وَلا وَضاعَةٍ

أُطْعِمُهُ و لا اُبالي السّاعَهَ               أرْجُو اِذا أَشْبَعْتُ مِنْ مَجاعَةٍ

 

پسر عمو اكنون بي‌درنگ فرمان تو را اطاعت خواهم نمود، چنان كه جاي هيچ سرزنش و ملامتي نباشد. اكنون اين نيازمند را اطعام مي‌نمايم و با يادآوري گرسنگي خود از اطعام صرفنظر نمي‌كنم، به ويژه كه آرزوي من ايثار در حال گرسنگي است.

 

منبع:

نهج الحياة،نويسنده: محمد دشتي، ناشر موسسه تحقيقاتي اميرالمؤمنين(ع).سال چاپ1373،صفحه 186 و 187.

 

فَسَوْفَ أُعْطِيهِ وَ لَا أُبَالِي

وَ أُؤْثِرُ اللَّهَ عَلَى عِيَالِي

أَمْسُوا جِياعا وَ هُمْ أَشْبالِي 

أَصْغَرُهُمْ يُقْتَلُ فِي الْقِتالِ 

بِكَرْبَلا يُقْتَلُ بِاْغتِيالِ 

لِقاتِليهِ الْوَيْلُ مَعَ وَ بالٍ 

يَهْوِي بِهِ النّارُ اِلي سِفالٍ 

كَبوُلُهُ زادَتْ عَلي الْأَكبالِ

به زودي به اين گرسنه طعام خواهم داد و از گرسنگي خود باكي ندارم. براي خدا او را بر فرزندان گرسنه ام مقدّم مي دارم.
فرزندانم ديشب را گرسنه به روز آوردند، فرزنداني كه كوچك ترين آنان «حسين» در ميدان جنگ كشته خواهد شد.
فرزندم را در كربلا با حيله و تزوير به قتل مي رسانند. واي بر قاتلان او، عذاب دردناك و پستي و خواري بر آنان باد.
آنان كه با اين جنايت به درجات پست آتش جهنّم سقوط مي كنند، هر لحظه بر سقوط و خواري آنان افزوده مي شود.
هنگامي كه علي عليه السلام، ايثارگري فاطمه عليهاالسلام را ستود و از او سپاس گزاري كرد، پاسخ شنيد: 

منبع:
 نهج الحياة، ، ص 186، ح 104.

 

لَمْ يَبْقَ مِمّا كانَ غَيْرَ صاعٍ 

قَدْ دَبَّرَتْ كَفّي مَعَ الذِّراعِ 

شِبْلايَ وَ اللّهِ هُما جِياعُ 

يا رَبِّ لا تَتْرُكْهُما ضِياعُ 

أَبُوهُما لِلْخَيْرِ ذُواصْطِناعٍ 

عَبْلُ الذَّراعَيْنِ طَويلُ الْباعِ 

وَ ما عَلَي رَأْسي مِنْ قِناعٍ 

اِلاّ عَبا نَسَّجْتُهُ يُضاعُ

 

از آن چه در خانه، ذخيره كرده بودم، جز به مقدار يك پيمانه، باقي نمانده است. در حالي كه دست من «با آرد كردن گندم و گرداندن آسياب دستي» مجروح شده است.

به خدا سوگند! فرزندانم هم اكنون گرسنه اند. خدايا! آنان را به حال خود نگذار كه از دست بروند.

پدرشان؛ علي عليه السلام در سخاوت و خوبي ها بي نظير است، و آنچه دارد و به دست مي آورد، با دستان بخشنده اش به ديگران مي بخشد.

همه ي غذاي موجود در خانه را در حالي به گرسنه مي دهم كه مقنعه و چادر مناسبي بر سر ندارم، مگر عباي (چادر) كهنه اي كه از فراواني وصله، از بين رفته است.

 

منبع:

نهج الحياة، ص 187، ح 105.

 

در فراق خویش

آنگاه بیاد پرواز ملکوتی خویش افتاد، خطاب به علی(ع) فرمود:

 

اِبْكِنى اِنْ بَكَيْتَ يا خَيْرَ هادٍ                  وَ أَسْبِلِ الدَّمْعَ فَهُوَ يَوْمُ الْفِراقَ

يا قَرِينَ الْبَتُولِ أُوصيكَ بِالنَّسْلِ                   فَقَدْ أَصْبَحا حَليفَا اشْتِياقٍ

اِبْكِنى وَ ابْكی لِلْيَتامى وَ لا تَنْسَیْ                 قَتِيلَ العِدابِطَفِّ الْعِراقِ

فَارَقُوا اَصْبَحُوا يَتامى حَيارى                   اَحْلَفُوا اللَّهَ فَهْوَ يَوْمُ الْفِراقِ

 

 اگر خواستى گريه كنى بر من گريه كن اى بهترين هدايتگر، و اشك بريز، كه اين روز، روز جدايى است.

 

اى همدم بتول (و شوهر فاطمه عليهاالسلام)، تو را سفارش مى‏كنم كه با فرزندانم (خوب رفتار كنى)، زيرا آن

دو (امام حسن و حسين عليهماالسلام) در اشتياق به من هم سوگند هستند. بر من و نيز بر يتيمانم گريه

كن، و هرگز كسى را كه به دست دشمنان در صحراى سوزان عراق كشته مى‏شود، (امام حسين

عليه‏السلام)، فراموش مكن.

 

اينان از من جدا شدند و يتيم و سرگشته گرديدند، به خدا سوگند كه اين روز، روز فراق و جدايى است.

 

منبع:

فرهنگ جامع سخنان حضرت فاطمه(س)،محمد دشتی، ص169.

 

اشعار در غم از دست دادن پیامبر

 

الف. جهان پس از رحلت پیامبر(ص)

 

أَغْبَرَ آفَاقُ السَّمَاءِ وَكُوِّرَتْ                  شَمْسُ النَّهَارِ وَأَظْلَمَ الْعَصْرَانِ

وَالأَرْضُ مِنْ بَعْدِ النَّبِيِّ کَئیِبَهُ                   أَسَفًا عَلَيْهِ كَثَيِرَةُ الرَّجْفَانِ

فَلْیَبْكِهِ شَرْقُ الْبِلادِ وَغَرْبُهَا                          وَلْیَبْكِهِ مُضَرُ وَكُلُّ يَمانِ

وَلْيَبْكِهِ الطُّورُ الْمُعَظَّمُ جَوُّهُ                   وَالْبَيْتُ ذُو الأَسْتَارِ وَالأَرْكَانِ

یا خاتَمَ الرُّسُلِ الْمُبارَکَ ضُوْؤُهُ              وَالْبَيْتُ ذُو الأَسْتَارِ وَالأَرْكَانِ

یا خاتَمَ الرُّسُلِ الْمُبارَکَ ضُوْؤُهُ                 صَلّی عَلَیْکَ مُنَزِّلُ الْقُرآنِ

 

اُفق های آسمان ها غبار آلود شد و خورشید گرفت و صبح و عصر ما هر دو تاریک گشت.

و زمین پس از رحلت پیامبر(ص) اسفناک و اندوهناک او است و سخت برخود می لرزد.

در غم رحلت پیامبر اسلام باید شرق و غرب عالم بگریند و قبیله مضر و یمان سزاوار است، اشک ریزد.

و سزاوار است که آسمان کوه عظیم طور و خانه خدا که دارای پرده کعبه و رکن ها است، (بر رسول خدا) بگریند.

ای خاتم پیامبران! که روشنایی تو مبارک است! درود خدای فرستنده قرآن بر تو باد!

 

منبع:

فرهنگ جامع سخنان حضرت فاطمه(س)،محمد دشتی، ص170.

 

ب. درد های سوزناک

 

1- قَدْ كَانَ بَعْدَكَ أَنْبَاءٌ وَ هَنْبَثَةٌ                                    لَوْ كُنْتَ شَاهِدَهَا لَمْ يَكْبُرِ اَلْخَطْبُ

2- إِنَّا فَقَدْنَاكَ فَقْدَ اَلْأَرْضِ وَابِلَهَا                             وَ اِخْتَلَّ قَوْمُكَ فَاشْهَدْهُمْ فَقَدْ نَكَبُوا

3- وَ کُلُّ اَهْلٍ لَهُ قُرْبی وَ مَنْزِلَةٌ                                      عِنْدَ الْاِلهِ عَلَی الْاَدْنَیْنِ مُقْتَرِبُ

4- اَبْدَتْ رِجالٌ لَنا نَجْوى صُدُورِهِمُ                               لمَّا مَضَیْتَ وَ حالَتْ دُونَکَ التُّرَبُ

5- تَجَهَّمَتْنا رِجالٌ وَ اسْتُخِفَّ بِنا                                    لَمَّا فُقِدْتَ وَ کُلُّ الْاِرْثِ مُغْتَصَبُ

6- وَ کُنْتَ بَدْراً وَ نُوراً یُسْتَضاءُ بِهِ                                    عَلَیْکَ تُنْزِلُ مِنْ ذِى‏الْعِزَّةِ الْکُتُبُ

7- وَ کانَ جِبْریلُ بِالْایاتِ یُؤْنِسُنا                                      فَقَدْ فُقِدْتَ وَ کُلُّ الْخَیْرِ مُحْتَجَبُ

8- فَلَیْتَ قَبْلَکَ کانَ الْمَوْتُ صادِفُنا                             لَمَّا مَضَیْتَ وَ حالَتْ دُونَکَ الْکحُجُبُ

9- اِنَّا رُزِئْنا بِما لَم یُرْزَءْ ذُوشَجَنٍ                                          مِنَ الْبَرِیَّةِ لا عَجَمٌ وَ لا عَرَبُ

10- سَیَعْلَمُ الْمُتَوَلّی الْظُلْمِ حامَّتَنَا                                 يَوْمَ القيامَة أَنَّى سَوفَ يَنْقَلِبُ

11- فَسوفَ نَبكِيكَ مَا عِشنَا وَمَا بَقِيَتْ                              مِنَّا الْعُيُونُ بِتَهْمَالٍ لَها سَكَبُ

12- وَ قَدْ زُرِئْنا بِه مَحْضاً خَلِيفَتُهُ                           صافي الضَّرائِبِ وَ الأَعْراقِ وَ النَّسَبُ

13- فَأَنْتَ خَيْرُ عِبَادِ اَللَّهِ كُلِّهِمْ                            وَ أَصْدَقُ اَلنَّاسِ حِينَ اَلصِّدْقِ وَ اَلْكَذِبُ

14- وَ كَانَ جَبْرَئِيلُ رُوحُ اَلْقُدُسِ زَائِرَنَا                             فَغَابَ عَنَّا وَ كُلُّ اَلْخَيْرِ مُحْتَجَبٌ

15- ضَاقَتْ عَلَيَّ بِلاَدٌ بَعْدَ مَا رَحُبَتْ                     وَ سِيمَ سِبْطَاكَ خَسْفاً فِيهِ لِي نَصَبُ

 

1. بعد از تو خبرها و مسائل مختلف و بلاهاي در هم پيچيده اي پيش آمد كه اگر تو مي بودي آن چنان بزرگ جلوه نمي كرد.

2. ما تو را از دست داديم، مانند سرزميني كه از باران محروم شود، و قوم تو مختل ماند بيا ببين آنها را كه (چگونه) از راه منحرف شدند.

3. هر خانداني كه براي او نزد خدا قرب و منزلتي بود، نزد بيگانگان هم محترم بود (غير از ما كه حرمت ما را در هم شكستند).

4. مرداني چند از امت تو همين كه رفتي و پرده خاك ميان ما و تو فاصله انداخت اسرار سينه ها را آشكار كردند.

5. همين كه تو رفتي، مرداني ديگر به ما روترش كردند و ما را كوچك شمردند و زمينهاي ما غصب شد.

6. پدر! تو ماه شب چهارده ما و چراغ روشن زندگاني (ما) بودي و از جانب پروردگار بر تو فراميني نازل مي شد.

7. جبرئيل با آيات قرآني، مونس ما بود، ولي وقتي تو رفتي، همه ي خيرها پوشيده گرديد.

8. اي كاش كه پيش از تو مرده بوديم. آنگاه كه از ميان ما رفتي و خاك ترا در زير خود پنهان كرد (و پرده و حجابها بين ما فاصله انداخت)

9. به راستي ما بلاديدگان به مصيبتي گرفتار شديم كه هيچ بلا ديده اي نه در عجم و نه در عرب آن چنان مبتلا نگشته است.

10. آن كس كه به ستم كردن بر قبيله ما دست زده باشد روز قيامت خواهد دانست كه به كجا خواهد رفت!.

11. تا زنده ايم و چشم داريم، بر تو اشك مي ريزيم و مثل ابر بهار بر تو مي گرييم.

12. ما به رفتن كسي مصيبت زده ايم كه خلقت او بي آلايش، اخلاق او بي غل و غش، ريشه ي تبار او، والا و نسب او سرآمد انساب است.

13. پس تو (اي پدر) بهترين همه ي بندگان و در هنگام سخن گفتن راستگوترين مردم بودي.

14. جبرئيل امين، تا زنده بودي زيارت ما را ترك نمي كرد و چون رفتي سايه از ما برگرفت و هر خيري از ما رو پوشانده است.

15. بعد از تو دنيا بر من تنگ شد، پس از آن كه گشاده بود و به دو نوه ات ستمي روا داشته شد كه براي من درد و رنج فراوان دارد.

 

منبع:

احقاق الحق ج 10 ص 433 و بحارالانوار ج 43 ص 196 و الغدير ج 7 ص 192 و 79.

 

ج. در سوگ پدر، در غروب خورشید نبوت

 

1- مَا ذَا عَلَى مَنْ شَمَّ تُرْبَةَ أَحْمَدَ                              أَنْ لَا یَشَمَّ مَدَى الزَّمَانِ غَوَالِیَا

2- صُبَّــــــتْ عَلَیَّ مَصَائِــبُ لَوْ أَنَّهَا                            صُبَّـتْ عَلَـى الْأَیَّـامِ صِـرْنَ لَیَالِیَا

3- نَفسِـی عَلَى زَفَرَاتِهَا مَحبُوسَةٌ                              یا لَیتَــهَا خَرَجَـت مَـعَ الزَّفَـرَاتِ‏

4- لَا خَیرَ بَعـدَكَ فِی الحَیـاةِ وَ إِنَّمَا                              أَبكِی مَخَـافَةَ أَن تَطُولَ حَیاتِی‏

5- إِذَا اشْتَدَّ شَوقِی زُرتُ قَبرَکَ باکِیا                            أَنُوحُ وَ أَشْکُو لا أَراکَ مُجاوِبِی

6- فَیا ساکِنَ الصَّحراءِ عَلَّمتَنِی البُکاء                      وَ ذِکْرُکَ أَنْسانِی جَمیعَ المَصائِبِ

7- فَإِنْ کُنْتَ عَنِّی فِی التُّرابِ مُغَیَّبا                        فَما کُنْتَ عَنْ قَلْبِی الحَزِینِ بِغائِبِ

 

1-آن كه بوى خوش تربت (خاك قبر) پيامبر صلى الله عليه و آله را بوييده است ، چه مى شود، اگر در زمان طولانى بوى خوش ديگرى نبويد.

2-باران غم و اندوهى بر جانم ريخته كه اگر بر روزهاى روشن مى ريخت ، آن روزها مانند (شب تيره و تار) مى گرديد.

بجانم ريخته چندان غم و درد مصيبتها                  كه گر بر روزها ريزد، گردد تيره چون شبها

3-(پدر جان !) جانم با آن همه اندوه و غصه در سينه ام حبس شده است ، اى كاش با همان اندوهها از بدنم خارج مى شد.

4-(پدر جان !) بعد از تو هيچ خير و نيكى در زندگى نيست ، گريه مى كنم از بيم آن كه مبادا بعد از تو زياد زنده بمانم .

5-هر وقت اشتياقم به ديدار تو زياد مى شود گريان كنار قبر تو مى آيم ، ناله و زارى مى كنم و شكوه مى نمايم ، ولى جواب مرا نمى دهى .

6-اى كسى كه در دامن خاك آرميده اى ! گريه را تو به من آموختى و ياد تو همه مصائب را از ياد من مى برد.

7-گرچه در دل خاك از من پنهان شده اى ، ولى از قلب پراندوه (من ) پنهان نيستى

 

د. شكوه ها از غروب آفتاب و غربت اسلام

فاطمه عليها السلام در سوگ آفتاب مى نالد و غربت اسلام را نيز با تلخى نظاره گر است ، و خطاب به پدر مى فرمايد:

قالت :

1- قَلَّ صَبْرِی وَ بَانَ عَنِّی عَزَائِی                                        بَعْدَ فَقْدِی لِخَاتَمِ الْأَنْبِیَاءِ

2- عَیْنُ یَا عَیْنُ اسْکُبِی الدَّمْعَ سَحّاً                              وَیْکِ لَا تَبْخَلِی بِفَیْضِ الدِّمَاءِ

3- یَا رَسُولَ الْإِلَهِ یَا خَیْرَهَ اللَّهِ                                           وَ کَهْفَ الْأَیْتَامِ وَ الضُّعَفَاءِ

4- قَدْ بَکَتْکَ الْجِبَالُ وَ الْوَحْشُ جَمْعاً                     وَ الطَّیْرُ وَ الْأَرْضُ بَعْدُ بَکَى السَّمَاءُ

5- وَ بَکَاکَ الْحَجُونُ وَ الرُّکْنُ وَ الْمَشْعَرُ                                    یَا سَیِّدِی مَعَ الْبَطْحَاءِ

6- وَ بَکَاکَ الْمِحْرَابُ وَ الدَّرْسُ                               لِلْقُرْآنِ فِی الصُّبْحِ مُعْلِناً وَ الْمَسَاءِ

7- وَ بَکَاکَ الْإِسْلَامُ إِذْ صَارَ فِی النَّاسِ                                   غَرِیباً مِنْ سَائِرِ الْغُرَبَاءِ

8- لَوْ تَرَى الْمِنْبَرَ الَّذِی کُنْتَ تَعْلُوهُ                                        عَلَاهُ الظَّلَامُ بَعْدَ الضِّیَاءِ

9- یَا إِلَهِی عَجِّلْ وَفَاتِی سَرِیعاً                                 فَلَقَدْ تَنَغَّصَتِ الْحَیَاهُ یَا مَوْلَائِی

 

1 -صبر و تحمل من كوتاه و عزا و مصيبت من آشكار است ، چون خاتم پيامبران را از دست داده ام .

2 -ديده ! اى ديده اشك ببار، واى بر تو اگر سيل اشك را جارى نسازى !

3 -اى رسول خدا! اى برگزيده حضرت حق ! اى پناه يتيمان و مستضعفان !

4 -كوهها و حيوانات و پرندگان بر تو مى گريند. زمين هم پس از گريه آسمان گريست.

5 -آقاى من ! شهر مكه و ركن و مشعر و سرزمين بطحاء اشكها مى بارند.

6 -آسمان و محراب و محل درس قرآن بهنگام صبح و (شام ) از فراق تو گريه دارند.

7 -و اسلامى كه در ميان امت تو غريب و تنها مانده است ، بر تو مى گريد.

8 -(پدر جان ) اگر منبرت را بنگرى ، خواهى ديد كه پس از نور و روشنائى ظلمت و تاريكى بر آن بالا مى رود.

9 -خدايا! مرگ مرا زود مقرر فرما: زيرا زندگى دنيا بر من تيره و تاريك شده است

 

ه. پيامبر جاودانه است

1 – اِذا ماتَ يَوْماً مَيّتَ قَلَّ ذِکْرُهُ                       وَ ذِکْرُ اَبي مُذْماتَ واللَّه أَزْيَدُ

2 – تأَملْ إذا الأحزانُ فيكَ تكاثفتْ              أَعاشَ رسولُ اللَّهِ أَمْ ضَمَّهُ القَبْرُ

1-هر كس كه بميرد يادش كم مى گردد، بجز پدرم رسول الله كه هر روز ياد او فزونى مى گيرد.

2-بينديش، هنگامى كه غم و اندوه در جانت فراوان مى گردد آيا رسول خدا زنده است يا خاك قبر، او را از يادها برده است.

 

و. شكوه از مصيبت و تنهائى

1- قُلْ لِلْمُغَيَّبِ تَحْتَ أَطْباقِ الثَّرَى                           إِنْ كُنْتَ تَسجمَعُ صَرْخَتي وَنِدائِيَا

2- صُبَّتْ عَلَيَّ مَصائِبُ لَوْ أَنَّها                                        صُبَّت عَلَى الأَيّامِ صِرْنَ لَيالِياً

3- قَدْ كُنْتُ ذاتَ حِمىً بِظلِّ مُحَمَّدٍ                           لا اَخْشَی مِنْ ضَيْمٍ وَكانَ جَمالِيَا

4- فَالْيَوْمَ اَخْشَعُ لِلذَّلِيلِ وَ  اَتَّقی                                  ضَيْمي وَأَدْفَعُ ظالِمي بِرِدائِيا

5- فَاذا بَكَتْ قُمْرِيَّةُ في لَيجلِها                                شَجْناً عَلى غُصْنٍ بَكَيْتُ صَباحِيا

6- فَلَاَجْعَلَنَّ الْحُزْنَ بَعْدَكَ مُؤنِسي                                وَلاَجْعَلَنَّ الدَّمْعَ فيكَ وُشاحِيا

7- ماذا عَلى مَنْ شَمَّ تُرْبة أحْمَدَ                                اَنْ لا يَشُمَّ مَدَى الزَّمانِ غَوالِيا

 

1-بگو به آن كه در زير طبقات زمين پنهان است، آيا صداى ناله و فرياد مرا مى شنوى.

2-مصيبت هايى بر من باريدن گرفته كه اگر بر روزها مى باريد، (روزها) شب مى شد.

3-من در سايه محمد در حمايت و حفظت بسر مى بردم و از هيچ دشمنى و كينه اى نمى ترسيدم و او جمال (و جلوه ) من بود.

4-امروز در برابر فرومايگان خاضعم و باك دارم به من تعدى شود كه ظالم را با چادرم دفع مى كنم .

5-اگر قمرى ، شب هنگام بر شاخه اى بگيرد، من صبحگاهان مى گريم.

6-بعد از تو حزن و اندوه را مونس خود خواهم ساخت و اشك را اسلحه خود قرار خواهم داد.

7-چه باكى است !كسى كه خاك قبر احمد را بوييده و تمام زندگى هيچ عطرى را نبويد.

 

ز.اندوه پايدار

1- فِرَاقُكِ أَعْظَمُ الْأَشْيَاءِ عِنْدِي                         وَ فَقْدُكِ فَاطِمُ أَدْهَى النُكُولِ

2- سَأَبْكِي حَسْرَةً وَ أَنُوحُ شَجْواً                   عَلَى خَلٍّ مَضَى أَسْنَى سَبِيلی

3- أَلَا يَا عَيْنُ جُودِي وَ أَسْعِدِينِي                          فَحُزْنِي دَائِمٌ أَبْكِي خَلِيلِي

1- جدايى ات پيش من سنگين ترين چيزهاست و از دست دادنت ، سنگين ترين بند است.

2- از روى حسرت و اندوه ، گريه و نوحه خواهم كرد، بر آن محبوبى كه رفت و راهم را روشن ساخت.

3- الا! اى ديده ! ياريم كن (تا بگريم )، چرا كه اندوهم پيوسته است و بر دوستم مى گريم.

 

ح. اشك هاى بى قرار

پس از دفن پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله يگانه دخت رسول خدا صلى الله عليه و آله در كنار قبر پدر از اندوه جانكاه پايدار سخن گفت و فرمود:

أَمْسى بِخَدّى لِلدُّمُوعِ رُسُومُ              أَسْفا عَلَيْكَ وَ فى الْفُؤادِ كُلُومُ

وَ الصَّبْرُ يُحْسُنُ فِى الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا                  اِلّا عَلَيْكَ فاءِنَّهُ مَعْدُومُ

لا عَتْبَ فِى حُزْنِى عَلَيْكَ لَوْ اَنَّهُ                    كانَ الْبُكَاءِ لِمُقْلَتى يَدُومُ

 

1 – در اندوه سوگ تو، بخاطر اشك فراوان بر چهره ام نشانه و بر قلبم جراحت است . اى واى از مرگ تو!

2- شكيبايى در هر جا شايسته است ، مگر بر تو كه صبرى نيست.

3 – بر اندوه من در سوگ تو ملامتى نيست ، اگر گريه بر مردمك چشمم تداوم مى يافت.

 

ط. غم بى پايان !

ورقه بن عبدالله ازدى از حضرت فضه نقل مى كند كه فاطمه زهرا عليها السلام روزى بر سر قبر اندوهگين نشست، و اينگونه نوحه سر داد:

 

1- إِنَّ حُزْنِی عَلَیکَ حُزْنٌ جَدِیدٌ             وَ فُؤادِی وَ اللّه ِ صَبٌّ عَتیدٌ

2- کُلُّ یَوْمٍ یَزِیدُ فِیهِ شُجُونِی              وَ اکْتِیابی عَلَیْکَ لَیْسَ یَبِیدُ

3- جَلَّ خَطْبِی فَبانَ عَنِّی عَزائِی       فَبُکائِی فِی کُلِّ وَقتٍ جَدِیدٌ

4- إِنَّ قَلْبا عَلَیْکَ یأْلَفُ صَبْراً                           أَو عَزاءً فَإِنَّهُ لَجَلِیدٌ

 

1-اندوه من (پيوسته ) بر تو تازه است ، و قلب من به خدا سوگند عاشقى سرسخت است.

2-هر روز حزن و اندوه من (بر پدرم ) تازه مى شود و نياز من براى تو هرگز از بين نمى رود.

3-فاجعه از دست دادنت بسى بزرگ است و سوگوارى ام آشكار گشته (و تسلى و بردبارى از من دور شده ) پس گريه ام هر دو تازه است.

4- دلى كه در عزا و مصيبت تو صبور باشد، يا تسليت پذيرد، همانا بسيار شكيبا و پر طاقت است.

 

منبع:

برگرفته شده از کتاب فرهنگ سخنان حضرت فاطمه(س)،محمد دشتی.

 

اشعاری که حضرت فاطمه زهرا(ع) در سوگ پدرشان قرائت کردند:

از انس‌بن مالک روایت شده: زمانى که از دفن پیامبر فارغ شدیم، حضرت فاطمه علیها السلام به‌سوى من آمد و گفت: “چگونه جان و روان شما همراهى کرد بر چهره پیامبر خدا خاک فرو ریزید؟!”، سپس گریست و فرمود:

یَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبّاً دَعَاهُ یَا أَبَتَاهْ مِن رَبِّهِ مَا أَدْنَاهُ

پدرم، پروردگارت را که تو را فرا خواند پاسخ دادى

پدرم، چقدر به پروردگارت نزدیکى

به‌روایت معتبر، آن بانوى بانوان، مشتى از خاک پاک آن مرقد مطهّر را برگرفت، و بر دیدگان نهاد و فرمود:

مَا ذَا عَلَى الْمُشْتَمِّ تُرْبَةَ أَحْمَدَ   أَنْ لایَشَمَّ مَدَى الزَّمَانِ غَوَالِیَا

بر بوینده خاک احمد چیست؟   این‌که تا پایان زمان عطرها را نبوید

صُبَّتْ عَلَیَّ مَصَائِبُ لَوْ أَنَّهَا    صُبَّتْ عَلَى الْأَیَّامِ صِرْنَ لَیَالِیَا

بر من مصائبى فرود آمد که اگر آنها بر روزها آمده بود شب می‌شدند

شیخ یوسف شامى در کتاب «درّ العظیم» نقل کرده که فاطمه زهراء(ع) این اشعار را در مرثیه پدر فرمود:

قُلْ لِلْمُغَیَّبِ تَحْتَ أَطْبَاقِ الثَّرَى     إِنْ کُنْتَ تَسْمَعُ صَرْخَتِی وَ نِدَائِیَا

به آن که در زیر توده‌هاى خاک پنهان شده بگو اگر فریاد و صداى مرا می‌شنیدى

صُبَّتْ عَلَیَّ مَصَائِبُ لَوْ أَنَّهَا              صُبَّتْ عَلَى الْأَیَّامِ صِرْنَ لَیَالِیَا

بر من مصائبى فرو ریخت که اگر آنها بر روزها فرو ریخته بود شب می‌شدند

قَدْ کُنْتُ ذَاتَ حِمًى بِظِلِّ مُحَمَّدٍ      لاأَخْشَ مِنْ ضَیْمٍ وَ کَانَ حِمَیً لِیَا

همانا من در سایه محمّد حمایتى داشتم که از ستم نمی‌ترسیدم و او جورکش من بود

فَالْیَوْمَ أَخْضَعُ لِلذَّلِیلِ وَ  أَتَّقِی        ضَیْمِی وَ أَدْفَعُ ظَالِمِی بِرِدَائِیَا

اما امروز براى شخص پست تواضع کنم و از ستم بر خود می‌پرهیزم و ستمگرم را با جامه‌ام دفع کنم

فَإِذَا بَکَتْ قُمْرِیَّةٌ فِی لَیْلِهَا               شَجَنا عَلَى غُصْنٍ بَکَیْتُ صَبَاحِیَا

اگر قمرى به شبانگاهش گریه کند من در روز از غصّه بر شاخسارى بگریم

فَلَأَجْعَلَنَّ الْحُزْنَ بَعْدَکَ مُونِسِی    وَ لَأَجْعَلَنَّ الدَّمْعَ فِیکَ وِشَاحِیَا

اندوه را پس از تو مونسم قرار می‌دهم و دانه‌هاى اشک را در هجر تو گردنبندم

 

منبع:

مفاتیح الجنان، اعمال ماه صفر

برچسب ها

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن